Propaganda

Bedrijven, overheden, denktanks en instellingen bepalen wat wij denken, waar wij over denken, wanneer we dat bedenkenen hoe we erover denken,’stelt Edward Bernays in Propaganda (1928). Dit fascinerende en controversiële betoog beschrijft hoe de massamedia echt werken. Hoe belangenbehartigers de media naar believen gebruiken. Hoe de nieuwsselectie tot stand komt. En hoe dat vervolgens uitgroeit tot onze nieuwe werkelijkheid. Bernays legt uit hoe de publieke opinie wordt geregisseerd. Of gemanipuleerd. Hij noemde het zelf graag ‘Het ontwikkelen van de instemming van het publiek.’ Brandend actueel in deze tijden van soundbites, clickbaits, framing en fake news. Het toont aan dat deze volle neef van Sigmund Freud zijn tijd ver vooruit was; Prpaganda stamt namelijk uit 1928. Nog voor de opkomst van de televisie en ver voor de opkomst van internet en social media voorspelde Bernays het voortdurende gevecht om de aandacht van het publiek. Het geeft Propaganda een nieuwe urgentie. Edward Bernays (1891-1995) was een volle neef van Sigmund Freud. Als geen ander begreep hij het belang van het werk van zijn beroemde oom: inzicht in de drijfveren van de mens. Tijdens de eerste wereldoorlog werkte Bernays voor de Committee on Public Information van de Amerikaanse regering. Dit instituut propageerde de Amerikaanse deelname aan de Eerste Wereldoorlog en verkocht de oorlog onder de slogan Make the World Safe for Democracy. De werkwijze van het propaganda-instituut wordt tot op de dag van vandaag aan het begin van oorlogen gebruikt. Na de eerste wereldoorlog bedacht Bernays dat als je het grote publiek een oorlog kunt verkopen je het ook zeker producten van bedrijven en politieke ideeën kunt verkopen. Bernays werkte voor alle grote Amerikaanse bedrijven van de twintigste eeuw, van Procter & Gamble, American Tobacco Company tot en met General Electric, van de Democratische Partij tot de National Association for the Advancement of Colored People (NAACP). Berucht is zijn perscampagne voor de United Fruit Company, die begin jaren vijftig direct leidde tot het omverwerpen van de democratisch gekozen regering van Guatemala door de CIA. In de Verenigde Staten wordt Bernays gezien als de vader van de public relations-industrie. Mede dankzij zijn ouderdom, want nog op 100-jarige leeftijd sprak hij congressen van pr-functionarissen toe. Over de vertaler en schrijver van de introductie: Deze eerste Nederlandse vertaling is van de hand van Tonie Broekhuijsen. Hij voorzag Propaganda tevens van een inleiding. Tonie Broekhuijsen is ruim 35 jaar werkzaam in de media; als journalist, fotograaf, hoofdredacteur, bladenmaker en creative director. Hij werkte voor grote publieksbladen als Libelle, Margriet, DoehetZelf, AutoWeek, KIJK en NU.nl. Met zijn mediaconsultancy bedrijf The Social Newsroom ontwikkelt hij publiciteitsconcepten, adviseert hij media en bedrijven en geeft hij nu het boek Propaganda van Edward Bernays in Nederland uit.